Τι να κάνετε σε περίπτωση που πέσατε θύμα απάτης (μέσω phishing email/sms, ή τηλεφωνικής απάτης)
1. Καλέστε αμέσως την τράπεζά σας.
Όσο θα περιμένετε στην αναμονή, και αν βλέπετε να γίνονται μεταφορές χρημάτων εκείνη τη στιγμή:
- Αν έχετε δώσει ένα 6ψηφιο κωδικό viber, μπείτε στην εφαρμογή και επανακτήστε την, σας την έχουν μεταφέρει σε άλλη συσκευή οι απατεώνες για να παίρνουν τους κωδικούς της τράπεζας.
- Αν δεν έχετε δώσει τέτοιον κωδικό, και έχετε ήδη ebanking, μπείτε στο web banking σας και δείτε αν υπάρχει συνδεδεμένη συσκευή που δεν είναι η δική σας. Αν ναι, και σας έχουν μείνει ακόμα λεφτά στον λογαριασμό σας που είναι πιθανό να φύγουν άμεσα, κάντε printscreen/γράψτε τα στοιχεία της και διαγράψτε την ώστε να σταματήσει να μεταφέρει χρήματα. Εάν έχει αδειάσει ήδη ο λογαριασμός, μην το κάνετε.
- Εάν υπάρχει εντολή μεταφοράς ή πληρωμής που φαίνεται ακόμα στις "εκκρεμείς μεταφορές/πληρωμές", ακυρώστε την. (Απίθανο, αλλά ίσως είστε τυχεροί).
Εάν στο μεταξύ έχετε καταφέρει να μιλήσετε με εκπρόσωπο της τράπεζας από το τμήμα απάτης, θα κλειδώσει το ebanking σας και θα σταματήσει ούτως ή άλλως η μεταφορά χρημάτων - ζητήστε να ακυρωθούν τυχόν εκκρεμείς μεταφορές. Ανάλογα με την τράπεζα, πιθανόν να χρειαστεί να ακυρώσετε και τις κάρτες σας.
2. Πηγαίνετε στο πλησιέστερο υποκατάστημα της Τράπεζας και κάντε αμφισβήτηση συναλλαγών. Θα σας δοθεί κατάλογος με τις κινήσεις που έγιναν.
3. Έχοντας τα στοιχεία IBAN των λογαριασμών όπου πήγαν τα χρήματά σας, πηγαίνετε άμεσα στο πλησιέστερο αστυνομικό τμήμα και κάντε καταγγελία για το συμβάν. (Συγκεντρώστε όσα περισσότερα στοιχεία μπορείτε για το πώς έγινε η απάτη και ζητήστε να μπουν στην καταγγελία). Τέλος, ζητήστε από τους αστυνομικούς να σταλεί και στην Αρχή καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, όσο πιο γρήγορα μπορούν.
Τι να κάνετε για να προφυλαχτείτε από σχετικές απάτες:
1. Απάτες μέσω email, sms, viber κτλ.
Όταν λαμβάνετε mail, sms ή οποιοδήποτε μήνυμα από Τράπεζα (ή ΕΛΤΑ, ή αντίστοιχο θεσμό/οργανισμό), ελέγξτε αν μπορείτε τα πραγματικά στοιχεία του αποστολέα. Επειδή αυτό μπορεί να μην είναι εφικτό (ειδικά στα sms), MHN πατήσετε και ΜΗΝ ακολουθήσετε κανένα link μέσα από αυτά τα μηνύματα. Εάν σας προτρέπει για κάποιον λόγο να μπείτε στο ebanking σας και να ενημερώσετε τα στοιχεία σας, μπείτε από την κανονική σελίδα της Τράπεζας.
ΠΟΤΕ ΜΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΤΕ links, ΜΗΝ ΠΑΤΑΤΕ ΚΟΥΤΑΚΙΑ ΠΟΥ ΣΑΣ ΜΕΤΑΦΕΡΟΥΝ ΣΤΗ ΣΕΛΙΔΑ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ/ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ, ΟΣΟ ΣΙΓΟΥΡΟΙ ΚΑΙ ΑΝ ΕΙΣΤΕ, ΟΣΟ ΑΛΗΘΟΦΑΝΗΣ ΚΙ ΑΝ ΕΙΝΑΙ Η ΣΕΛΙΔΑ ΣΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΜΕΤΑΦΕΡΘΗΚΑΤΕ.
- Ενεργοποιήστε ό,τι ειδοποίηση υπάρχει για τις κινήσεις των λογαριασμών και των καρτών σας
- ΠΑΝΤΑ ΝΑ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΠΡΟΣΕΧΤΙΚΑ τα μηνύματα που έρχονται με κωδικούς από την τράπεζα, πριν δώσετε αυτούς τους κωδικούς.
- Ενημερωθείτε για τις εφαρμογές των τραπεζών και το πώς ενεργοποιούνται και δουλεύουν.
2. Απάτες μέσω τηλεφώνου
Εάν σας τηλεφωνήσουν για αγορά κάποιου πράγματος που έχετε σε αγγελία, ή ως εκπρόσωποι τράπεζας ή ως ό,τι τους κατέβει στο κεφάλι και σας ζητήσουν στοιχεία όπως το νούμερο της χρεωστικής σας κάρτας και το PIN της, είστε θύμα απάτης. Το μόνο που χρειάζεται κάποιος για να σας καταθέσει χρήματα, είναι το IBAN σας. Εάν σας ζητήσουν και έναν εξαψήφιο κωδικό που σας έχει έρθει ως sms από το viber, θα αποκτήσουν τον έλεγχο του ebanking σας και του viber. Όσο πιο βιαστικοί είναι, τόσο πιο ύποπτοι. Κλείστε το τηλέφωνο, αμέσως.
Παραθέτω τη σχετική ενημέρωση από τη σελίδα της Eurobank:
Δείτε ποιες είναι οι πιο συχνές περιπτώσεις διαδικτυακής απάτης και πώς να προστατευτείτε:
Απατηλά μηνύματα με email και SMS
Οι απατεώνες στέλνουν απατηλά email ή SMS προσποιούμενοι ότι αποστολέας είναι η τράπεζα των παραληπτών. Σε αυτά τα μηνύματα συνήθως αναφέρουν ότι «έχει παρατηρηθεί ύποπτη δραστηριότητα» στον λογαριασμό ή την κάρτα του αποδέκτη ή ότι «έχει κλειδωθεί ή απενεργοποιηθεί» ο λογαριασμός ή η κάρτα του.
Τα μηνύματα δίνουν κάποιον σύνδεσμο και προτρέπουν τους αποδέκτες να ακολουθήσουν αμέσως τις οδηγίες που υπάρχουν σε αυτόν για να λυθεί το πρόβλημά τους.
Ωστόσο, ο σύνδεσμος οδηγεί σε απατηλή ιστοσελίδα πανομοιότυπη με αυτήν της τράπεζας των παραληπτών. Οι παραλήπτες δεν αντιλαμβάνονται τη διαφορά κι έτσι συμπληρώνουν τους κωδικούς e-Banking τους, τα στοιχεία των πιστωτικών καρτών τους αλλά και τους Κωδικούς μιας Χρήσης (OTP) που λαμβάνουν εκείνη τη στιγμή και απαιτούνται για την έγκριση συναλλαγών.
Αυτή η πρακτική ονομάζεται phishing ή ηλεκτρονικό ψάρεμα.
Πώς να προστατευτείτε:
- Πρέπει να είστε ιδιαίτερα επιφυλακτικοί με μηνύματα που σας ενημερώνουν για δήθεν προβλήματα με λογαριασμούς, κάρτες ή το e-Banking σας.
- Εάν υποψιάζεστε ότι υπάρχει κάποιο ζήτημα με λογαριασμούς ή κάρτες σας, μεταβείτε απευθείας στο e-Banking ή το Eurobank Mobile App χωρίς να ακολουθήσετε κάποιον σύνδεσμο.
- Παρατηρήστε εάν το μήνυμα είναι προσωποποιημένο ή εάν έχει λάθη και ανακρίβειες. Τα απατηλά μηνύματα αποστέλλονται μαζικά και δεν αναγράφουν το όνομα του πελάτη ούτε τον λογαριασμό που έχει το πρόβλημα. Επιπλέον, συνήθως υπάρχουν ορθογραφικά ή συντακτικά λάθη. Αυτά είναι ενδείξεις ότι πρόκειται για απάτη.
- Να ελέγχετε προσεκτικά την περιγραφή των μηνυμάτων (SMS, Viber) που λαμβάνετε μαζί με τον Κωδικό μιας Χρήσης (OTP) για την έγκριση συναλλαγών.
- Ενεργοποιήστε υπηρεσίες ειδοποιήσεων για να ενημερώνεστε για την κίνηση προϊόντων σας. Έτσι θα λαμβάνετε email ή SMS αμέσως μόλις πραγματοποιηθεί μια συναλλαγή σε λογαριασμό ή κάρτα σας.
Δείτε αναλυτικά για τις Ειδοποιήσεις με SMS ή email για να ενημερώνεστε για κινήσεις σε προϊόντα σας Eurobank.
Ενημερωθείτε επίσης από την Ελληνική Ένωση Τραπεζών για απάτες σχετικές με τα στοιχεία ταυτότητάς σας:
Εξαπάτηση μέσω αγγελιών για αγορά ή πώληση προϊόντων
Οι απατεώνες τηλεφωνούν προφασιζόμενοι ότι ενδιαφέρονται να αγοράσουν το προϊόν για το οποίο κάποιος έχει αναρτήσει αγγελία. Ζητούν από τον πωλητή να τους δώσει στοιχεία κάρτας ή κωδικούς e-Banking και Κωδικό μιας Χρήσης (OTP) που λαμβάνει εκείνη τη στιγμή στο κινητό του ώστε δήθεν να καταθέσουν τα χρήματα.
Επιπλέον, ο πωλητής μπορεί να πεισθεί από απατεώνες ότι:
- Έχουν εξοφλήσει το προϊόν, κυρίως, δείχνοντας πλαστή βεβαίωση μεταφοράς χρημάτων.
- Έχουν καταθέσει περισσότερα χρήματα, δήθεν κατά λάθος, και ζητούν επιστροφή της διαφοράς. Συνήθως ισχυρίζονται ότι κατά την πληκτρολόγηση του ποσού «πάτησαν κατά λάθος» ένα μηδενικό παραπάνω (για παράδειγμα, 8.000€ αντί για 800€) και στέλνουν πλαστή απόδειξη κατάθεσης για να αποδείξουν τον ισχυρισμό τους και να τους επιστρέψει ο πωλητής τη διαφορά.
Σε άλλες περιπτώσεις, οι απατεώνες αναρτούν ψεύτικες αγγελίες στο διαδίκτυο για δήθεν πώληση προϊόντων. Εξαπατούν τον ενδιαφερόμενο αγοραστή, ο οποίος στέλνει τα χρήματα και δεν παραλαμβάνει ποτέ το προϊόν που αγόρασε.
Πώς να προστατευτείτε:
- Για κατάθεση χρημάτων, αρκεί να δώσετε τον IBAN του λογαριασμού σας. Μην αποκαλύπτετε ποτέ κωδικούς σας ή προσωπικά και οικονομικά στοιχεία σας, ακόμη και με πρόφαση ότι έτσι θα σας καταθέσουν χρήματα.
- Ελέγξτε το ακριβές ποσό που κατέθεσε ο αγοραστής στον λογαριασμό σας μέσα από το e-Banking σας. Μην βασιστείτε μόνο σε τυχόν αποδείξεις κατάθεσης που μπορεί να σας δείξει.
Εξαπάτηση για διαμεσολάβηση στη μεταφορά παράνομου χρήματος
Οι απατεώνες ζητούν από κάποιο άτομο να μεσολαβήσει στη μεταφορά χρημάτων και προσφέρουν ως αμοιβή ένα ποσοστό των χρημάτων.
Συνήθως ζητούν μόνο τον IBAN του λογαριασμού για να γίνει εκεί η κατάθεση των χρημάτων. Στη συνέχεια, ζητούν από το θύμα είτε να τους δώσει τα χρήματα κάνοντας ανάληψη από κάποιο ΑΤΜ ή κατάστημα είτε να τα μεταφέρει σε λογαριασμό άλλου ατόμου.
Αυτή η πρακτική ονομάζεται money muling.
Πώς να προστατευτείτε:
Μη δέχεστε να μεσολαβήσετε ως ενδιάμεσοι σε διακίνηση χρημάτων από άλλα άτομα, συνήθως άγνωστα σε εσάς. Μπορεί να υποστείτε σημαντικές επιπτώσεις, καθώς με αυτόν τον τρόπο εμπλέκεστε σε παράνομες ενέργειες, είτε το γνωρίζετε είτε όχι.
Δείτε αναλυτικά όσα πρέπει να γνωρίζετε για την απάτη μεταφοράς παράνομου χρήματος (money muling).
Εξαπάτηση με πρόφαση επιδιόρθωση υπολογιστή
Οι απατεώνες τηλεφωνούν, συνήθως από το εξωτερικό, και υποδύονται τεχνικούς από μεγάλη εταιρεία πληροφορικής. Αρκετές φορές η συνομιλία γίνεται στα Αγγλικά. Ισχυρίζονται στον αποδέκτη ότι ο υπολογιστής ή η φορητή συσκευή του έχει μολυνθεί από κακόβουλο λογισμικό και πρόθεσή τους είναι να επιδιορθώσουν το πρόβλημα.
Έτσι, ζητούν να εγκαταστήσουν λογισμικό απομακρυσμένης πρόσβασης. Με αυτά τα λογισμικά, οι απατεώνες αποκτούν πλήρη έλεγχο στις ηλεκτρονικές συσκευές του αποδέκτη.
Στη συνέχεια, οι απατεώνες ζητούν κωδικούς σύνδεσης για το e-Banking (Username και Password), καθώς και τον Κωδικό μιας Χρήσης (OTP) που λαμβάνει ο αποδέκτης με μήνυμα στο κινητό του (SMS, Viber). Έτσι, αποκτούν πρόσβαση στους λογαριασμούς του θύματος και κάνουν μεταφορές χρημάτων σε λογαριασμού που ελέγχουν οι ίδιοι ή οι συνεργοί τους.
Συμπλήρωση (από μέλος του φόρουμ): Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν χρειάζεται να δώσεις καν κωδικούς για ebanking, καθώς αυτοί ειναι αποθηκευμένοι στον browser. Οπότε πολύ πιο ευκολα αποκτάει κάποιος πρόσβαση και απλα ζητάει τον OTP για να συνδεθεί. Γενικά η απάτη μέσω teamviewer, anydesk και τα συναφή είναι θανατηφόρα επικίνδυνες καθώς έχουν μέχρι και δυνατότητα screen blackout (να σου κλεισει την προβολή στην οθονη και να βλέπεις μονο μαυρο) και να σου κόψουν τη χρήση πληκτρολογίου/ποντικιού, και να αποκτήσουν προσβαση σε οποιονδήποτε άλλο κωδικό σου ή αρχείο σου.
Πώς να προστατευτείτε:
Μην εμπιστεύεστε τον υπολογιστή σας σε αγνώστους:
- Εάν κάποιος σας καλεί από άγνωστο αριθμό, ειδικά από το εξωτερικό, και ισχυρίζεται ότι είναι από οποιαδήποτε εταιρεία πληροφορικής, χωρίς εσείς να έχετε δηλώσει βλάβη σε συσκευή σας, διακόψτε την κλήση.
- Μην προχωράτε σε εγκατάσταση λογισμικού απομακρυσμένης διαχείρισης που σας προτείνει κάποιος άγνωστος.
Δείτε επίσης συμβουλές από την Ελληνική Ένωση Τραπεζών για την αναγνώριση κι προστασία από υποτιθέμενη τεχνική υποστήριξη.
Επενδυτικές απάτες
Οι απατεώνες επικοινωνούν μέσω email, διαδικτυακών διαφημίσεων ή τηλεφώνου με ανυποψίαστους πολίτες. Υποδύονται εργαζομένους από μεγάλες επενδυτικές εταιρείες του εξωτερικού. Υπόσχονται υψηλές αποδόσεις με το άνοιγμα λογαριασμού σε διαδικτυακές επενδυτικές πλατφόρμες.
Ωστόσο, αυτές οι πλατφόρμες είναι εικονικές. Για να είναι μάλιστα πιο αληθοφανή όσα αναφέρουν, τις περισσότερες φορές μιλούν άπταιστα Ελληνικά.
Οι περισσότεροι από όσους έχουν εξαπατηθεί αναφέρουν ότι αρχικά οι επενδύσεις τους εμφάνιζαν σημαντικές αποδόσεις σε αυτές τις εικονικές επενδυτικές πλατφόρμες. Έτσι, οι ίδιοι επένδυαν περισσότερα χρήματα. Ωστόσο, στη συνέχεια, όταν ζητούσαν να τους αποδοθούν τα κέρδη τους, διαπίστωναν ότι είχαν πέσει θύματα απάτης.
Πώς να προστατευτείτε:
- Να είστε ιδιαίτερα προσεκτικοί και επιφυλακτικοί όταν επικοινωνούν μαζί σας άγνωστοι μέσω τηλεφώνου.
- Να είστε ιδιαίτερα επιφυλακτικοί με διαφημίσεις στο διαδίκτυο και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που υπόσχονται υψηλές αποδόσεις.
- Πριν ανοίξετε οποιονδήποτε λογαριασμό σε διαδικτυακή επενδυτική πλατφόρμα, να ελέγχετε εάν αυτή είναι αδειοδοτημένη από κάποια υπαρκτή και αρμόδια εποπτική αρχή.
Δείτε αναλυτικά την προειδοποίηση της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς προς το επενδυτικό κοινό για επενδυτικούς κινδύνους (διαδικτυακή απάτη).
Απατηλές εντολές πληρωμής μέσω email
Οι απατεώνες αποκτούν μη εξουσιοδοτημένη πρόσβαση στην ηλεκτρονική αλληλογραφία ανάμεσα σε επαγγελματίες ή εμπόρους που συναλλάσσονται με επιχειρήσεις, είτε ως προμηθευτές είτε ως πελάτες.
Παρεμβαίνουν σε αυτήν την αλληλογραφία και προτρέπουν τους συναλλασσόμενους να καταθέσουν χρήματα σε απατηλούς τραπεζικούς λογαριασμούς, διαφορετικούς από αυτούς που είχαν συμφωνηθεί αρχικά.
Πώς να προστατευτείτε:
Να είστε ιδιαίτερα προσεκτικοί όταν λαμβάνετε αιτήματα πληρωμής με email:
- Επαληθεύστε ότι το αίτημα πληρωμής είναι έγκυρο.
- Πριν κάνετε την πληρωμή, διασταυρώστε τον αριθμό λογαριασμού με τον προμηθευτή ή τον πελάτη σας με τον οποίο συναλλάσσεστε.
Σημαντική ενημέρωση
Σας υπενθυμίζουμε ότι η Eurobank δεν θα σας αποστείλει ποτέ μήνυμα (π.χ. email, SMS) για να:
- Σας ζητήσει να αποκαλύψετε τα προσωπικά στοιχεία σας, όπως στοιχεία λογαριασμών και καρτών, κωδικούς ΑΤΜ και κωδικούς εισόδου στις υπηρεσίες e-Banking, Eurobank Mobile App ή EuroPhone Banking.
- Σας ενημερώσει ότι έχει κλειδωθεί ή έχει κάποιο πρόβλημα λογαριασμός ή κάρτα σας και να σας οδηγήσει με σύνδεσμο σε ιστοσελίδα για να συμπληρώσετε κωδικούς σύνδεσης για το e-Banking, στοιχεία κάρτας σας ή Κωδικό μιας Χρήσης (OTP) ώστε να επιλυθεί το δήθεν πρόβλημα.
Ειδικά για την υπηρεσία IRIS Online Payments, μπορεί να λάβετε SMS από χρήστη που σας έχει στείλει χρήματα μέσω της υπηρεσίας. Στο μήνυμα αυτό θα υπάρχει ασφαλής υπερσύνδεσμος (link) της Eurobank που θα σας οδηγεί σε ασφαλή ιστοσελίδα, όπου θα σας ζητηθεί να συμπληρώσετε μόνο τον ΙΒΑΝ και το ονοματεπώνυμό σας για να λάβετε τα χρήματα.
