Τετάρτη 29 Ιουλίου 2026

verremo sostituiti dalle macchine

 Primo ascolto.

Però, professore, c'è in fondo la grande paura che verremo sostituiti dalle macchine, c'è una grande paura dell'intelligenza artificiale che alla fine le macchine ci sostituiranno.Io ho letto che l'unico mestiere che non è a rischio con l'intelligenza artificiale è quello della maestra all'asilo, perché siccome i bambini non agiscono in modo lineare, lì la macchina non ce la fa. Potremmo essere davvero sostituiti il chirurgo dall'intelligenza artificiale?


Sì, certo, cioè il concetto, questo io non la chiamo intelligenza artificiale. Il modo migliore per descrivere è intelligenza aumentata. Che vuol dire? La nostra intelligenza viene moltiplicata. Perché? Perché abbiamo tanti strumenti che ci consentono di fare quello che facciamo molto meglio. Per esempio il chirurgo. Voi sapete che c'è il da Vinci, No, il famoso robot che fa le operazioni.Ci ha un'accuratezza mostruosa, riesce a operare meglio del chirurgo, ma infinitamente meglio. Ma come operazione di dettaglio. Quindi riescono a suturare i capillari in modo molto migliore di quello che potrebbe fare un chirurgo. Però per poter monitorare quello che succede, l'uomo è imbattibile, perché se succede qualcosa che non avevamo previsto è lui che può intervenire.


Πρώτον, ακούστε. 

Αλλά, κύριε καθηγητά, υπάρχει ένας βαθύς φόβος ότι θα αντικατασταθούμε από μηχανές, υπάρχει ένας βαθύς φόβος για την τεχνητή νοημοσύνη, ότι οι μηχανές τελικά θα μας αντικαταστήσουν. Έχω διαβάσει ότι η μόνη δουλειά που δεν κινδυνεύει από την τεχνητή νοημοσύνη είναι αυτή του νηπιαγωγού, επειδή επειδή τα παιδιά δεν ενεργούν με γραμμικό τρόπο, οι μηχανές δεν μπορούν να την χειριστούν. Θα μπορούσαν πραγματικά να αντικατασταθούμε από την τεχνητή νοημοσύνη ως χειρουργοί;


Ναι, φυσικά, αυτή είναι η έννοια. Δεν το ονομάζω αυτό τεχνητή νοημοσύνη. Ο καλύτερος τρόπος για να το περιγράψω είναι επαυξημένη νοημοσύνη. Τι σημαίνει αυτό; Η νοημοσύνη μας πολλαπλασιάζεται. Γιατί; Επειδή έχουμε τόσα πολλά εργαλεία που μας επιτρέπουν να κάνουμε αυτό που κάνουμε πολύ καλύτερα. Για παράδειγμα, ο χειρουργός. Ξέρετε, υπάρχει το da Vinci, όχι, το διάσημο ρομπότ που εκτελεί επεμβάσεις. Έχει τερατώδη ακρίβεια, μπορεί να λειτουργήσει καλύτερα από τον χειρουργό, απείρως καλύτερα. Αλλά όσον αφορά τις λεπτομερείς επεμβάσεις. Έτσι μπορούν να ράψουν τριχοειδή αγγεία πολύ καλύτερα από ό,τι θα μπορούσε ένας χειρουργός. Αλλά όταν πρόκειται για την παρακολούθηση των όσων συμβαίνουν, οι άνθρωποι είναι ασυναγώνιστοι, γιατί αν συμβεί κάτι απροσδόκητο, αυτοί είναι που μπορούν να παρέμβουν.

Κυριακή 26 Ιουλίου 2026

Το Πηγάδι της Απόγνωσης: Πίθηκοι στην απόλυτη απομόνωση και το πείραμα που μελέτησε τα όρια της μοναξιάς

 

Το Πηγάδι της Απόγνωσης: Πίθηκοι στην απόλυτη απομόνωση και το πείραμα που μελέτησε τα όρια της μοναξιάς

Κλεισμένοι μόνοι μέσα σε έναν μεταλλικό θάλαμο, οι πίθηκοι έχασαν σταδιακά κάθε διάθεση να κινηθούν, να επικοινωνήσουν και να ζήσουν φυσιολογικά

Αντώνης Παυλίδης
Αντώνης Παυλίδης

Στις αρχές της δεκαετίας του 1970 ο Αμερικανός ψυχολόγος Harry Harlow δημιούργησε μια πειραματική συσκευή με στόχο να προκαλέσει στους πιθήκους συμπεριφορές που έμοιαζαν με εκείνες της ανθρώπινης κατάθλιψης. Η επίσημη ονομασία της ήταν «κατακόρυφος θάλαμος απομόνωσης», όμως ο ίδιος χρησιμοποιούσε έναν πολύ πιο σκοτεινό και χαρακτηριστικό όρο, «Το Πηγάδι της Απόγνωσης».

Advertisement

Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή, ο Harlow εργαζόταν στο Πανεπιστήμιο του Wisconsin–Madison και είχε ήδη γίνει γνωστός για τα αμφιλεγόμενα πειράματα του πάνω στη μητρική φροντίδα και στη συναισθηματική ανάπτυξη. Για παράδειγμα, σε προηγούμενες μελέτες είχε απομακρύνει νεογέννητους πιθήκους ρέζους από τις βιολογικές τους μητέρες και τους είχε μεγαλώσει με δύο τεχνητές κατασκευές που λειτουργούσαν σαν υποκατάστατα. Η μία ήταν φτιαγμένη από γυμνό σύρμα και σε ορισμένες δοκιμές παρείχε τροφή μέσω μπιμπερό, ενώ η δεύτερη ήταν καλυμμένη με μαλακό ύφασμα, χωρίς να προσφέρει γάλα.

Advertisement

Στόχος του ήταν να εξετάσει εάν ο δεσμός ανάμεσα στο μικρό και τη μητέρα δημιουργείται κυρίως επειδή εκείνη παρέχει τροφή ή αν τελικά η σωματική επαφή και η αίσθηση ασφάλειας έχουν μεγαλύτερη σημασία. Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά με τους πιθήκους να θέλουν να περνούν πολύ περισσότερο χρόνο αγκαλιά με την υφασμάτινη «μητέρα» και κατέφευγαν σε αυτήν όταν φοβούνταν.

Advertisement

Ωστόσο, ο Harlow δεν σταμάτησε εκεί. Θέλοντας να μελετήσει τις επιπτώσεις της μοναξιάς, άρχισε να υποβάλλει τους πιθήκους σε ολοένα πιο ακραίες μορφές κοινωνικής απομόνωσης.

Έτσι φτάσαμε στο Πηγάδι της Απόγνωσης, έναν στενό μεταλλικό θάλαμο που έμοιαζε με βαθύ δοχείο και στένευε προς τα κάτω. Τα εσωτερικά του τοιχώματα ήταν λεία, ώστε οι πίθηκοι να μην μπορούν να σκαρφαλώσουν αλλά ούτε φυσικά και να ξεφύγουν, ενώ το πάνω μέρος ήταν κλειστό και περιόριζε σχεδόν κάθε οπτική επαφή με τον έξω κόσμο. Μέσα υπήρχαν μόνο τροφή και νερό χωρίς αντικείμενα, σημεία για κρυψώνα ή επαφή με άλλα ζώα.

Advertisement

Οπότε, οι πίθηκοι μπορούσαν να επιβιώσουν σωματικά, αλλά δεν μπορούσαν να δουν, να αγγίξουν και να επικοινωνήσουν με άλλο ζωντανό πλάσμα.

Οι τραγικές συνέπειες άρχισαν να εμφανίζονται μέσα σε λίγες μόλις ημέρες. Οι πίθηκοι σταματούσαν σταδιακά να εξερευνούν τον χώρο και περνούσαν το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου τους ακίνητοι, σκυμμένοι στον πυθμένα του θαλάμου, δεν αντιδρούσαν στα ερεθίσματα και έδειχναν να έχουν χάσει κάθε ενδιαφέρον.

Ωστόσο, η έξοδος τους από τον θάλαμο δεν σήμαινε και το τέλος του πειράματος, καθώς όταν επέστρεφαν κοντά σε άλλους πιθήκους, αρκετά ζώα δεν μπορούσαν πλέον να συμπεριφερθούν φυσιολογικά, απέφευγαν τις κοινωνικές επαφές, παρέμεναν απομονωμένα και γενικότερα δυσκολεύονταν να δημιουργήσουν δεσμούς με τα υπόλοιπα μέλη της ομάδας.

Μάλιστα, οι ερευνητές είχαν καταγράψει ακόμη πιο ακραίες αντιδράσεις, με ορισμένους πιθήκους να κοιτούν επίμονα το κενό, να κινούνται επαναλαμβανόμενα μέσα στα κλουβιά τους ή ακόμη και να τραυματίζουν το ίδιο τους το σώμα.

Ουσιαστικά, ο στόχος του Harlow ήταν να δημιουργήσει ένα ζωικό μοντέλο της ανθρώπινης κατάθλιψης και να μελετήσει εάν οι σοβαρές ψυχολογικές βλάβες μπορούσαν να αντιστραφούν.

Παρόλα αυτά, όπως μπορείτε να φανταστείτε, οι μέθοδοι που χρησιμοποίησε προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις και σήμερα θεωρούνται ένα από τα πιο σκοτεινά κεφάλαια στην ιστορία της πειραματικής ψυχολογίας.